وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنۢ بَعْدِهِۦ بِٱلرُّسُلِ وَءَاتَيْنَا عِيسَى ٱبْنَ مَرْيَمَ ٱلْبَيِّنَٰتِ وَأَيَّدْنَٰهُ بِرُوحِ ٱلْقُدُسِ أَفَكُلَّمَا جَآءَكُمْ رَسُولٌۢ بِمَا لَا تَهْوَىٰٓ أَنفُسُكُمُ ٱسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقًا تَقْتُلُونَ٨٧
Walaqad atayna moosa alkitaba waqaffayna min baAAdihi bialrrusuli waatayna AAeesa ibna maryama albayyinati waayyadnahu biroohi alqudusi afakullama jaakum rasoolun bima la tahwa anfusukumu istakbartum fafareeqan kaththabtum wafareeqan taqtuloona
اور ہم نے موسیٰ کو کتاب عنایت کی اور ان کے پیچھے یکے بعد دیگرے پیغمبر بھیجتے رہے اور عیسیٰ بن مریم کو کھلے نشانات بخشے اور روح القدس (یعنی جبرئیل) سے ان کو مدد دی۔تو جب کوئی پیغمبر تمہارے پاس ایسی باتیں لے کر آئے، جن کو تمہارا جی نہیں چاہتا تھا، تو تم سرکش ہو جاتے رہے، اور ایک گروہ (انبیاء) کو تو جھٹلاتے رہے اور ایک گروہ کو قتل کرتے رہے
Fateh Muhammad Jalandhry
یہ آیت 25 زبانوں میں
کتب خانہ
29 محفوظ شدہ · 0 براہِ راست
EnglishSaheeh Internationalہمارے پاس محفوظ
And We did certainly give Moses the Scripture [i.e., the Torah] and followed up after him with messengers. And We gave Jesus, the son of Mary, clear proofs and supported him with the Pure Spirit [i.e., the angel Gabriel]. But is it [not] that every time a messenger came to you, [O Children of Israel], with what your souls did not desire, you were arrogant? And a party [of messengers] you denied and another party you killed.
QuranEnc.com · Noor International Center · ورژن 1.1.2
FrançaisMuhammad Hamidullahصرف غیر تجارتی
Certes, Nous avons donné le Livre à Moïse; Nous avons envoyé après lui des prophètes successifs. Et Nous avons donné des preuves à Jésus fils de Marie, et Nous l'avons renforcé du Saint-Esprit. Est-ce qu'à chaque fois, qu'un Messager vous apportait des vérités contraires à vos souhaits vous vous enfliez d'orgueil? Vous traitiez les uns d'imposteurs et vous tuiez les autres.
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
EspañolIsa Garcíaہمارے پاس محفوظ
Y revelé a Moisés el Libro, y después de él envié Mensajeros; y concedí a Jesús, el hijo de María, milagros evidentes, y lo fortalecí con el Espíritu Santo [el ángel Gabriel]1. ¿No es cierto acaso que cada vez que se les presentaba un Mensajero que no satisfacía sus deseos, se comportaban con soberbia, desmintiendo a unos y matando a otros?2
QuranEnc.com · ورژن 1.0.2
1La expresión “Espíritu Santo” (Ruh al-Qudus) en el Corán, no corresponde al concepto cristiano del Espíritu Santo como una de las personas de la Trinidad. En la teología islámica, esta expresión se entiende como una referencia al ángel Gabriel (Yibril), quien es encargado por Dios de transmitir la revelación y de asistir a los profetas.
2Ver Mateo 23:37, “¡Jerusalén, Jerusalén, que matas a los profetas, y apedreas a los que son enviados a ti!”
DeutschBubenheim & Elyasہمارے پاس محفوظ
Und Wir gaben bereits Musa die Schrift und ließen nach ihm die Gesandten folgen. Und Wir gaben ’Isa, dem Sohn Maryams, die klaren Beweise und stärkten ihn mit dem Heiligen Geist. War es nicht (so), daß jedesmal, wenn euch (Juden) ein Gesandter etwas überbrachte, was euren Neigungen nicht entsprach, ihr euch hochmütig verhieltet, indem ihr eine Gruppe (der Gesandten) der Lüge bezichtigtet und eine (andere) Gruppe tötetet?
QuranEnc.com · King Fahd Complex · ورژن 1.1.4
TürkçeDiyanet İşleriصرف غیر تجارتی
And olsun ki, Musa'ya kitap verdik, ondan sonra ardarda peygamberler gönderdik. Meryem oğlu İsa'ya belgeler verdik, onu Ruhul Kudüs ile destekledik. Size bir peygamber nefsinizin hoşlanmadığı bir şey getirdikçe, büyüklük taslayarak, bir kısmını yalancı sayıp, bir kısmını öldürür müsünüz?
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
اردوFateh Muhammad Jalandhry
میرے ریڈر میں
صرف غیر تجارتی
اور ہم نے موسیٰ کو کتاب عنایت کی اور ان کے پیچھے یکے بعد دیگرے پیغمبر بھیجتے رہے اور عیسیٰ بن مریم کو کھلے نشانات بخشے اور روح القدس (یعنی جبرئیل) سے ان کو مدد دی۔تو جب کوئی پیغمبر تمہارے پاس ایسی باتیں لے کر آئے، جن کو تمہارا جی نہیں چاہتا تھا، تو تم سرکش ہو جاتے رہے، اور ایک گروہ (انبیاء) کو تو جھٹلاتے رہے اور ایک گروہ کو قتل کرتے رہے
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
Bahasa IndonesiaKementerian Agamaہمارے پاس محفوظ
Dan sungguh, Kami telah memberikan Kitab (Taurat) kepada Musa, dan Kami susulkan setelahnya dengan Rasul-rasul, dan kami telah berikan kepada Isa putra Maryam bukti-bukti kebenaran serta Kami perkuat dia dengan Ruhulkudus (Jibril). Mengapa setiap Rasul yang datang kepadamu (membawa) sesuatu (pelajaran) yang tidak kamu inginkan, kamu menyombongkan diri, lalu sebagian kamu dustakan dan sebagian kamu bunuh?
QuranEnc.com · Ministry of Religious Affairs · ورژن 1.0.1
Bahasa MelayuAbdullah Basmeihصرف غیر تجارتی
Dan sesungguhnya Kami telah memberikan kepada Nabi Musa Kitab Taurat, dan Kami iringi kemudian daripadanya dengan beberapa orang Rasul, dan Kami berikan kepada Nabi Isa Ibni Maryam beberapa mukjizat serta Kami teguhkan kebenarannya dengan Ruhul-Qudus (Jibril). Maka patutkah, tiap-tiap kali datang kepada kamu seorang Rasul membawa sesuatu (kebenaran) yang tidak disukai oleh hawa nafsu kamu, kamu (dengan) sombong takbur (menolaknya), sehingga sebahagian dari Rasul-rasul itu kamu dustakan, dan sebahagian yang lain pula kamu membunuhnya?
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
বাংলাMuhiuddin Khanصرف غیر تجارتی
অবশ্যই আমি মূসাকে কিতাব দিয়েছি। এবং তার পরে পর্যায়ক্রমে রসূল পাঠিয়েছি। আমি মরিয়ম তনয় ঈসাকে সুস্পষ্ট মোজেযা দান করেছি এবং পবিত্র রূহের মাধ্যমে তাকে শক্তিদান করেছি। অতঃপর যখনই কোন রসূল এমন নির্দেশ নিয়ে তোমাদের কাছে এসেছে, যা তোমাদের মনে ভাল লাগেনি, তখনই তোমরা অহংকার করেছ। শেষ পর্যন্ত তোমরা একদলকে মিথ্যাবাদী বলেছ এবং একদলকে হত্যা করেছ।
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
РусскийElmir Kulievصرف غیر تجارتی
Мы даровали Мусе (Моисею) Писание и отправили вслед за ним череду посланников. Мы даровали Исе (Иисусу), сыну Марьям (Марии), ясные знамения и укрепили его Святым Духом (Джибрилем). Неужели каждый раз, когда посланник приносил вам то, что было вам не по душе, вы проявляли высокомерие, нарекали лжецами одних и убивали других?
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
中文Ma Jianصرف غیر تجارتی
我确已把经典赏赐穆萨,并在他之後继续派遣许多使者,我把许多明证赏赐给麦尔彦之子尔撒,并以玄灵扶助他。难道每逢使者把你们的私心所不喜爱的东西带来给你们的时候,你们总是妄自尊大吗?一部分使者,被你们加以否认;一部分使者,被你们加以杀害。
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
فارسیRowwad Translation Centerہمارے پاس محفوظ
همانا به موسی کتاب [= تورات] دادیم و پس از او پیامبرانی پی در پی فرستادیم؛ و به عیسی ـ پسر مریم ـ معجزات و دلایل روشن دادیم و او را به وسیلۀ روحالقُدُس [= جبرئیل] تقویت کردیم. آیا چنین نیست که هر گاه پیامبری چیزی بر خلافِ هوای نفستان آورد، در برابرش تکبر نمودید و گروهی [از پیامبران] را تکذیب کردید و گروهی را کشتید؟
QuranEnc.com · IslamHouse.com · ورژن 1.1.3
KiswahiliAli Muhsin Al-Barwaniہمارے پاس محفوظ
Na hakika tulimpa Musa Kitabu na tukafuatisha baada yake Mitume wengine. Na tukampa Isa, mwana wa Mariamu, hoja zilizo waziwazi, na tukamtia nguvu kwa Roho Takatifu. Basi kila walipo kufikieni Mitume kwa yale ambayo hayapendwi na nafsi zenu, mlijivuna; wengine mkawakanusha, na wengine mkawauwa.
QuranEnc.com · ورژن 1.0.1
Enyi Mayahudi, kumbukeni vile vile, ule msimamo wenu wa upotovu na wenye dhambi kwa mnasaba wa Musa na Mitume mingine tulio watuma. Kwani tulimtuma kwenu Musa na tukampa Taurati, na kumfwatia yeye tuliwaleta Mitume kadhaa wa kadhaa wengineo. Miongoni mwao ni: Isa bin Maryamu ambaye tulimpa miujiza na tukamuunga mkono kwa Roho Mtakatifu, naye ni Jibril Mjumbe muaminifu wa Ufunuo. Nanyi kila akikujilieni Mtume asiye wafikiana na matamanio yenu mnatakabari na hamtaki kumfwata. Mitume wengine mliwakataa na kuwaambia waongo, na wengine mliwauwa khasa.
हिन्दीAzizul Haq al-Umariہمارے پاس محفوظ
तथा निःसंदेह हमने मूसा को पुस्तक (तौरात) प्रदान की और उसके बाद लगातार रसूल भेजे, और हमने मरयम के पुत्र ईसा को खुली निशानियाँ दीं और रूह़ुल-क़ुदुस40 (पवित्र-आत्मा) द्वारा उन्हें शक्ति प्रदान की। फिर क्या जब कभी कोई रसूल तुम्हारे पास वह चीज़ लेकर आया जिसे तुम्हारे दिल न चाहते थे, तो तुमने अभिमान किया, चुनाँचे एक समूह को झुठला दिया और एक समूह की हत्या करते रहे।
QuranEnc.com · ورژن 1.1.5
40रूह़ुल क़ुदुस से अभिप्रेत फ़रिश्ता जिब्रील अलैहिस्सलाम हैं।
TamazightRamdane At Mansourصرف غیر تجارتی
Ni$ Nefka Tazmamt i Musa. Nuzen ed imazanen, deffir es. Nefka abeggen i Âisa, mmi s n Meryem, Null it s ôôuê iqedsen. Yal tikelt ideg ara kwen id ias umazan, s wayen ur awen nehwi, tesme$wôem iman nnwen. Kra teskaddbem ten, kra ten$am ten.
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
ItalianoHamza Piccardoصرف غیر تجارتی
Abbiamo dato il Libro a Mosè, e dopo di lui abbiamo inviato altri messaggeri. E abbiamo dato a Gesù, figlio di Maria, prove evidenti e lo abbiamo coadiuvato con lo Spirito Puro. Ogniqualvolta un messaggero vi portava qualcosa che vi spiaceva, vi gonfiavate d'orgoglio! Qualcuno di loro lo avete smentito e altri li avete uccisi.
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
PortuguêsSamir El-Hayekصرف غیر تجارتی
Concedemos o Livro a Moisés, e depois dele enviamos muitos mensageiros, e concedemos a Jesus, filho de Maria, asevidências, e o fortalecemos com o Espírito da Santidade. Cada vez que vos era apresentado um mensageiro, contrário aosvossos interesses, vós vos ensoberbecíeis! Desmentíeis uns e assassináveis outros.
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
BosanskiBesim Korkutصرف غیر تجارتی
I Mi smo Musau Knjigu dali i poslije njega smo jednog za drugim poslanike slali, a Isau, sinu Merjeminu, očigledne dokaze dali i Džibrilom ga pomogli. I kad god vam je koji poslanik donio ono što nije godilo dušama vašim, vi ste se oholili, pa ste jedne u laž utjerivali, a druge ubijali.
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
ShqipSherif Ahmetiصرف غیر تجارتی
Ne i patëm dhënë Musait librin dhe pas tij patëm dërguar shumë pejgamberë. Isait, birit të Merjemës i dhamë argumente (mrekulli) dhe e fuqizuam me (Xhibrilin) shpirtin e shenjtë. E saherë që u erdhi ndonjë i dërguar me çka nuk u pëlqeu juve, a nuk u bëtë kryelartë dhe disa prej tyre i përgënjeshtruat e disa i mbytët?
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
NederlandsSofian Siregarصرف غیر تجارتی
En Wij hebben Môesa voorzeker het Boek gegeven en Wij deden na hem de Boodschappers volgen. Wn Wij gaven 'Îsa, de zoon van Maryam, de duidelijke bewijzen. En Wij versterkten hem met de heilige Geest (Djibrîl). Is het dan zo dat telkens wanneer er een Boodschapper tot jullie kwam met wat niet in overeenstemming was met jullie begeerten, jullie hooghartig werden en jullie een aantal van hen loochenden en anderen doodden?
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
SoomaaliMahmud Abduhصرف غیر تجارتی
dhab ahaan yaan u siinnay (Nabi) musse Kitaabka, waxaana raacinnary gadaashiis Rasuullo, waxaana siinnay (Nabi) Ciise Ibnu maryama Mucjizaad cad cad, waxaana ku xoojinay ruux daahir ah (Jibriil) marastoose idiinla yimaaddo rasuul waxaan naftiinu jeclayn (xaqa) ma iskibrisaan, koox waad beenisaan, kooxna waa dishaan.
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
HausaAbubakar Gumiہمارے پاس محفوظ
Kuma lalle ne, haƙĩƙa, Munbai wa Mũsã Littãfi, kuma Mun biyar daga bãyansa da wasu Manzanni, kuma Muka bai wa Ĩsã ɗan Maryama hujjõji bayyanannu, kuma Muka ƙarfafa shi da Rũhi mai tsarki1. Shinfa, kõ da yaushe wani manzo ya je muku tãre da abin da rãyukanku bã su so, sai ku kangara, wani ɓangare kun ƙaryata, kuma wani ɓangare kuna kashẽwa?
QuranEnc.com · ورژن 1.2.2
1Rũhul Kuds; watau ran tsarki kõ rai mai tsarki, shi ne Jibirilu, amincin Allah ya tabbata a gare Shi. Ya zauna tãre da Ĩsã inda duk yake sunã tãre. Ãyõyin da aka bai wa Ĩsã sũ ne rãyar da matattu da warkar da kutãre da makãfi da marasa lãfiya. Wannan ya sanya cewa mãsu da'awar bin sa suka fito da aikin maristan, watau asibiti.
ไทยKing Fahd Complexصرف غیر تجارتی
และแท้จริงนั้น เราได้ให้คัมภีร์มูซาและหลังจากเขา เราได้ให้บรรดาร่อซูล ติดตามมาและราได้ให้หลัฐานต่าง ๆ อันชัดเจน แก่ อีซา บุตรของมัรยัม และเราได้สนับสนุนเขาด้วยวิญญาณอันปริสุทธิ์ แล้วคราใดที่ได้มีร่อซูลนำสิ่งที่ไม่สบอารมณ์ของพวกเจ้ามายังพวกเจ้า พวกเจ้าก็ยะโสแล้วกลุ่มหนึ่งพวกเจ้าก็ปฏิเสธ และอีกกลุ่มหนึ่งพวกเจ้าก็ฆ่าเสียกระนั้หรือ ?
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
தமிழ்Jan Trust Foundationصرف غیر تجارتی
மேலும், நாம் மூஸாவுக்கு நிச்சயமாக வேதத்தைக் கொடுத்தோம். அவருக்குப்பின் தொடர்ச்சியாக (இறை) தூதர்களை நாம் அனுப்பினோம்; இன்னும், மர்யமின் குமாரர் ஈஸாவுக்குத் தெளிவான அத்தாட்சிகளைக் ரூஹுல் குதுஸி (என்னும் பரிசுத்த ஆத்மாவைக்) கொண்டு அவருக்கு வலுவூட்டினோம். உங்கள் மனம் விரும்பாததை(நம்) தூதர் உங்களிடம் கொண்டு வரும்போதெல்லாம் நீங்கள் கர்வம் கொண்டு (புறக்கணித்து) வந்தீர்களல்லவா? சிலரை நீங்கள் பொய்ப்பித்தீர்கள்; சிலரை கொன்றீர்கள்.
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
日本語Saeed Satoہمارے پاس محفوظ
また、われら*は確かにムーサー*に啓典(トーラー*)を授け、使徒*たちにその後を継がせた1。そしてマルヤム*の子イーサー*に明証2を与え、聖霊3で彼を強めた。一体、使徒*があなた方の気に入らないものを携えてあなた方のもとに来るたびに、あなた方は傲慢になり、ある一派のことは嘘つき呼ばわりし、また別の一派のことは殺害するというのか?
QuranEnc.com · Rowwad Center · ورژن 1.0.13
1ムーサー*の後イーサー*の到来まで、アッラー*はトーラー*の法で裁く使徒*・預言者*を遣わされた(食卓章44参照)。ただイブン・カスィール*によれば、イーサー*は一部トーラー*とは異なる法をもたらしたため、アッラー*は彼に奇跡を授けたのだという(1:321参照)。
2この「明証」とは、イムラーン家章49、食卓章110などに示されているような、数々の奇跡のこと(アッ=タバリー1:544参照)。
3大半の解釈学者によれば、天使*ジブリール*のこと(アッ=サァディー58参照)。
EnglishHilali & Khanہمارے پاس محفوظ
And indeed, We gave Mûsâ (Moses) the Book and followed him up with a succession of Messengers. And We gave ‘Îsâ (Jesus), the son of Maryam (Mary), clear signs and supported him with Rûh-ul-Qudus [Jibrael (Gabriel عليه السلام)]. Is it that whenever there came to you a Messenger with what you yourselves desired not, you grew arrogant? Some you disbelieved and some you killed.
QuranEnc.com · King Fahd Complex · ورژن 1.1.2
EnglishRowwad Translation Centerہمارے پاس محفوظ
We gave Moses the Scripture and sent a succession of messengers after him. We gave Jesus, the son of Mary, clear signs and strengthened him with the Holy Spirit1. Is it that every time a messenger comes to you [O Israelites] with something against your desires, you become arrogant; some of them you rejected, and others you killed?
QuranEnc.com · Rowwad Center · ورژن 1.0.20
1i.e., the Angel Gabriel (عليه السلام).
EnglishM. M. Pickthall (1930)صرف غیر تجارتی
And verily We gave unto Moses the Scripture and We caused a train of messengers to follow after him, and We gave unto Jesus, son of Mary, clear proofs (of Allah's sovereignty), and We supported him with the Holy spirit. Is it ever so, that, when there cometh unto you a messenger (from Allah) with that which ye yourselves desire not, ye grow arrogant, and some ye disbelieve and some ye slay?
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
EnglishA. Yusuf Aliصرف غیر تجارتی
We gave Moses the Book and followed him up with a succession of messengers; We gave Jesus the son of Mary Clear (Signs) and strengthened him with the holy spirit. Is it that whenever there comes to you a messenger with what ye yourselves desire not, ye are puffed up with pride?- Some ye called impostors, and others ye slay!
Tanzil.net کی نقل · tanzil.net/trans · غیر تجارتی استعمال
تفسیر المیسر
شاہ فہد کمپلیکسولقد أعطينا موسى التوراة، وأتبعناه برسل من بني إسرائيل، وأعطينا عيسى بن مريم المعجزات الواضحات، وقوَّيناه بجبريل عليه السلام. أفكلما جاءكم رسول بوحي من عند الله لا يوافق أهواءكم، استعليتم عليه، فكذَّبتم فريقاً وتقتلون فريقاً؟
تفسیر المیسر، شاہ فہد کمپلیکس برائے طباعتِ قرآنِ کریم (عربی)، ہمارے سرور پر محفوظ۔
کسی دوسری آواز میں سنیں
“سنیں” دبائیں، پھر کسی بھی تصویر پر ٹیپ کریں: وہی آیت نئی آواز میں جاری رہے گی۔ EveryAyah.com پر 26 قاریوں کی آیت بہ آیت ریکارڈنگز موجود ہیں۔
مشاري العفاسي · آیت بہ آیت، ہر آیت تلاوت کے ساتھ روشن ہوتی ہے (EveryAyah.com)
اس آیت کے بارے میں
سورت
2. البقرة البقرة
آیت
286 میں سے 87
قرآن میں
6,236 میں سے 94
صفحہ
پارہ
30 میں سے 1
حزب
60 میں سے 2 · ربع 1
نزول
مدینہ منورہ میں (مدنی سورت)
سجدۂ تلاوت
کوئی
الفاظ
عثمانی متن میں 28
شیئر کارڈ
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنۢ بَعْدِهِۦ بِٱلرُّسُلِ وَءَاتَيْنَا عِيسَى ٱبْنَ مَرْيَمَ ٱلْبَيِّنَٰتِ وَأَيَّدْنَٰهُ بِرُوحِ ٱلْقُدُسِ أَفَكُلَّمَا جَآءَكُمْ رَسُولٌۢ بِمَا لَا تَهْوَىٰٓ أَنفُسُكُمُ ٱسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيقًا تَقْتُلُونَ٨٧
اور ہم نے موسیٰ کو کتاب عنایت کی اور ان کے پیچھے یکے بعد دیگرے پیغمبر بھیجتے رہے اور عیسیٰ بن مریم کو کھلے نشانات بخشے اور روح القدس (یعنی جبرئیل) سے ان کو مدد دی۔تو جب کوئی پیغمبر تمہارے پاس ایسی باتیں لے کر آئے، جن کو تمہارا جی نہیں چاہتا تھا، تو تم سرکش ہو جاتے رہے، اور ایک گروہ (انبیاء) کو تو جھٹلاتے رہے اور ایک گروہ کو قتل کرتے رہے
البقرة 2:87 · mail.allahservants.com/ur/quran/2/87
عربی: Tanzil عثمانی 1.1، tanzil.net۔ تراجم: ہر کارڈ پر حوالہ درج ہے۔